Co to jest rola cz. 13

Te wysadzone skały to są właśnie nasze góry,  około których roztaczają się wielkie, płaskie lądy lub głębokie kotliny; a większe zapadnięcia ziemi, wodą zalane, to są dzisiejsze dna morskie i dna tych ogromnych wód, które się oceanami nazywają. Oprócz gór, które się zrodziły przez kurczenie się skorupy ziemskiej, są jeszcze góry, które się wulkanicznymi nazywają. One powstały, jak to widzieliśmy pierwej, z rozlanej i ostygłej strugi ognistej, która z pod skorupy ziemskiej szparami na wierzch wybuchała. Niektóre znowu wybuchy ognia ziemskiego nie przebijały ziemskiej skorupy, tylko wciskały się w jej pęknięcia, rozlewały się pod jej powierzchnią i tam, stygnąc, kamieniały. Później dopiero, skały, przez kurczenie się ziemi ze środka na wierzch wysadzone, rozłupywały leżące na nich wierzchnie pokłady osadowe i z nich na świat Boży wyjrzały, jak orzech laskowy ze swej korony. Takie skały wybuchowe są dawniejsze. Nasze góry Tatry takim właśnie sposobem powstały. Nowsze wybuchy, naszych już sięgające czasów, są trochę odmienne. Dobywająca się ze środka ziemi w naszych czasach roztopiona skała nazywa się lawą. Taki wybuch lawy jest niby rzeką płynnego kamienia, wypływającą ze szczytu lub z boków wulkanu.